Kuki REMA yahisemo guhagarika burundu plastiki zikoreshwa rimwe ubu mu mpeshyi y'uyu mwaka wa 2026?
U Rwanda rwihatiye kuba icyitegererezo muri Afurika no ku isi mu kurengera ibidukikije kuva mu mwaka wa 2008 ubwo rwakaciraga amashashi ya plastiki. Gusa, amashashi gusa ntiyari ahagije kuko amacupa, udukombe, n'ibindi bikoresho bya plastiki byakomeje kwangiza imiyoboro y'amazi n'ubutaka bw'igihugu. Muri uyu mpeshyi w'umwaka wa 2026, REMA yasoje igihe cy'inzibacyuho cy'imyaka itandatu cyari cyarashyizweho n'itegeko ryo mu 2019. Plastiki zaciwe ubu. Nta rindi tinda ririho. Ibidukikije ni ubuzima. Icyerekezo gishya cy'igihugu ni ukubaka ubukungu butangiza ibidukikije, kandi guhagarika izi plastiki ni intangiriro y'urugendo rugana ku bukungu bwiza butarimo imyanda ihoraho.
Ni ibihe bikoresho bya plastiki byabujijwe burundu mu nganda no mu bucuruzi?
Amabwiriza mapya ya REMA arasa n'ayarenze gusa guhagarika amashashi asanzwe. Amategeko mashya ya 2026 ahagarika burundu ikorwa, itumizwa mu gihugu, n'ikoreshwa ry'ibikoresho bikurikira mu nzego zose z'ubucuruzi: uduplastic basukamo amazi cyangwa amata mu nganda, imvuto n'amakanya bya plastiki bikoreshwa mu mahoteli, udupfunyika twa plastiki bapakiramo ibiribwa by'amatungo, ndetse n'ibipfunyika bikoreshwa mu kotsa inyama. Ubucuruzi bwose bufatanywe ibi bikoresho buracibwa amande aremereye cyane. REMA yashyizeho itsinda ryihariye rishinzwe kugenzura amaduka n'inganda mu buryo butunguranye buri munsi kugira ngo harebwe niba iri tegeko ryubahirizwa nta rindi tinda.
Ni izihe ngamba nshya eshatu zashyizweho mu gufasha inganda gukoresha ibindi bikoresho bitangiza ibidukikije?
Leta y'u Rwanda ntabwo yashyizeho amategeko gusa, ahubwo yashyizeho n'uburyo bwo korohereza inganda kwerekeza ku bikoresho bishobora kubora mu ngingo zine z'isiri :
- Gushyiraho imisoro yoroheje: Leta yagabanyije imisoro ku bikoresho bitumizwa hanze bikozwe mu moko y'ibiti, urubingo, cyangwa ibikoresho bishobora kubora mu gihe gito, bikaba byorohereza inganda kubona ibikoresho bisimbura plastiki.
- Gushyigikira ba rwiyemezamirimo ba kiasili: Gushyiraho inkunga maalum kupitia Ikigazi cya FONERWA mu gufasha urubyiruko rutangiza inganda zikora udukapu n'ibintu by'ipapuro bishingiye ku moko y'ibiti n'umugano bishobora kuboneka mu gihugu.
- Guhuza inganda n'abashakashatsi: Gushyiraho ubufatanye hagati y'inganda zikora ibiribwa n'amashuri makuru ya kaminuza hagamijwe kuvumbura ibipfunyika bikozwe mu birayi cyangwa ibitoki bishobora kubora mu buryo bworoshye bitabangamiye ubuzima.
Ese iri banzurwa rya plastiki rirashoboka mu buryo burambye, cyangwa rirabangamira ubucuruzi bucirritse?
δΈθ¦γγγ¨ (Ku gice kimwe), iri banzurwa ni intambwe ikomeye ishimwa n'amahanga yose kuko isuku n'isura nziza bya Kigali bishingiye kuri aya mategeko akaze. Gusa, ku rundi ruhande, abacuruzi bacirritse ndetse n'abanyenganda bataka ko ibikoresho bisimbura plastiki bihenze cyane ku buryo bituma ibiciro by'ibiribwa n'ibinyobwa bizamuka kuri soko. Umugano n'ibipapuro biracyari bike mu gihugu kugira ngo bihaze isoko ryose ry'u Rwanda muri uyu mwaka wa 2026. Ibi bishobora guteza ikibazo cy'uko ibiribwa bimwe na bimwe bipfunyikwa nabi bigateza ibindi bibazo by'isuku nke n'indwara z'inzoka. Ariko rero, nk'uko REMA ibigaragaza, ubu buryo bushya ni bwo bukungu bwonyine burambye. U Rwanda rwahisemo inzira igoye ariko ifitiye igihugu akamaro mu kurinda ejo hazaza h'abana bacu, kuko gucecekera plastiki ubu ni ukwemerera ko ibidukikije byacu bizasenyuka burundu mu myaka iri imbere.