Հայաստանցիները մասնակցեցին ընտրություններին 2026 թվականի հունիսի 7-ին՝ խորհրդարանական ընտրություններ, որոնք գուցե ավելի շատ երկրի արտաքին կողմնորոշման, քան ներքին քաղաքականության հանրաքվե էին։ Ըստ Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ստացավ ձայների 49,81 տոկոսը՝ մեծ գերազանցությամբ երկրորդ տեղը զբաղեցրած «Հայաստան» դաշինքից, որը ստացավ 23,29 տոկոս։ Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» դաշինքը և Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը նույնպես հաղթահարեցին շեմը՝ 9,9 և 4 տոկոսով։ Մասնակցությունը կազմեց ընդամենը 58 տոկոսից մի փոքր ավելի։
Պատմական հաղթանակ, որը կապահովի Հայաստանի հավերժությունն ու զարգացումը։
Այսպես Փաշինյանն անվանեց արդյունքը՝ խոստանալով շարունակել մերձեցման ուղին Արևմուտքի հետ, միաժամանակ պահպանելով հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։ Այդ օրը վաղ առավոտյան, քվեարկելուց հետո, նա ասաց, որ Եվրոպական միությունը Հայաստանի «հիմնական գործընկերն է ժողովրդավարական բարեփոխումների իրականացման գործում»։
Քվեարկությունն անցկացվեց Մոսկվայի ուղղակի ճնշման ֆոնին։ Reuters-ը, հղում կատարելով արևմտյան հետախուզական պաշտոնյաներին և փաստաթղթերի, հայտնեց, որ Ռուսաստանն իրականացրել է գաղտնի գործողություն՝ Փաշինյանին թուլացնելու և ռուսամետ թեկնածուներին աջակցելու համար, այդ թվում՝ ապատեղեկատվական արշավների միջոցով։ Ընտրություններից առաջ Ռուսաստանի սննդի անվտանգության կարգավորիչ մարմինը արգելեց հայկական մի շարք ապրանքների ներմուծումը, այդ թվում՝ ծաղիկների, որոշ կոնյակների և գինիների, սմբուկի, կարտոֆիլի, չորացրած մրգերի և ձկան, պատճառաբանելով ներմուծման կանոնների խախտումով։ Եվրոպական հանձնաժողովը քայլն անվանեց «տնտեսական հարկադրանք»՝ նշելով, որ Մոսկվան «զենքի է վերածում տնտեսական հարաբերությունները քաղաքական ճնշման համար»։
Հայաստանի ընդդիմությունը հիմնականում բաժանված է նույն աշխարհաքաղաքական գծով։ «Հայաստան» դաշինքը, որը ղեկավարում է ռուս-հայ գործարար Սամվել Կարապետյանը, կողմնակից է Մոսկվայի հետ ավելի սերտ բիզնես կապերին և մեղադրել է Փաշինյանին Ռուսաստանի հետ պատերազմի ռիսկի մեջ գցելու մեջ։ Կարապետյանը, ով հրաժարվել էր կիպրական և ռուսական քաղաքացիությունից՝ մասնակցելու համար ընտրություններին, 2025 թվականին տնային կալանքի տակ էր դրվել այն մեղադրանքներով, որոնք ինքն անվանում է քաղաքականապես մոտիվացված. սահմանափակումը երկարացվել էր ընտրական շրջանի ողջ ընթացքում։ Նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» դաշինքը նույնպես քննադատել է Փաշինյանի մերձեցումն ինչպես Արևմուտքի, այնպես էլ Ադրբեջանի հետ։
Ընտրություններին նախորդել են տարիների ցնցումներ Հայաստանի համար, այդ թվում՝ 2020 թվականի պատերազմը Ադրբեջանի հետ և Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության տեղահանումը 2023 թվականին։ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը անցյալ տարի Սպիտակ տանը, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ներկայությամբ, նախաստորագրեցին փաստաթուղթ՝ ուղղված ամբողջական խաղաղության համաձայնագրի կնքմանը։ Այդ գործընթացը ներառում է նաև պլանավորվող «Թրամփի միջանցքը միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար» (TRIPP)՝ տարանցիկ միջանցք, որը կապելու է Ադրբեջանը իր Նախիջևանի անկլավի հետ՝ հայկական տարածքով, և որը կկառավարվի ամերիկա-հայկական համատեղ ընկերության կողմից՝ որպես ԱՄՆ-ի ավելի լայն ներգրավվածության մաս Հարավային Կովկասում, ինչը ներառել է նաև խոստումներ Հայաստանում միջուկային էներգիայի և արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների ներդրումների վերաբերյալ։
Քվեարկությունը հետևել են միջազգային դիտորդներ, այդ թվում՝ Երևանում տեղակայված ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ երկարաժամկետ առաքելությունը։ Հայաստանի քննչական կոմիտեն հայտնել է, որ բացել է 59 քրեական գործ ենթադրյալ ընտրական խախտումների կապակցությամբ և ձերբակալել ինը մարդու, մինչդեռ Կարապետյանն ասել է, որ իր քարոզարշավի տասնյակ աշխատակիցներ ձերբակալվել են։ Հայաստանում ժողովրդավարության միջազգային դիտորդախումբը առանձին քննադատել է այն, ինչը կոչել է ժողովրդավարական հետընթաց և ընդդիմության քաղաքական հալածանք ընտրություններից առաջ։