Ísland tekur við stjórnartaumunum í CBSS

Formleg valdfærsla frá Póllandi fór fram í Varsjá og markar upphaf eins árs formennsku Íslands í svæðasamstarfi Eystrasaltsríkjanna. Utanríkisráðuneytið tilkynnti að „viðnámsþróttur samfélaga“ yrði meginþema íslensku formennskunnar. Um er að ræða raunsæja nálgun: Reykjavík stefnir að því að nýta eigin reynslu af almannavörnum og neyðarstjórnun til að efla borgaralegan viðbúnað við Eystrasalt á tímum mikillar öryggisóvissu.

Verndun neðansjávarinnviða og barátta við skuggaflotann

Sæstrengir fyrir gagnaflutninga og orkumannvirki á hafi úti eru í brennidepli nýrrar áætlunar. Að verja þessa viðkvæmu innviði er risavaxið verkefni fyrir aðildarríkin ellefu. Ísland beitir sér nú fyrir samræmdu eftirliti á sjó til að fylgjast með grunsamlegum skipaferðum, einkum með tilliti til óskráðs skuggaflota Rússa á svæðinu. Blindum blettum á Eystrasalti verður ekki lengur sópað undir teppið.

Frá eldgosum til geopólitískra átaka

Ísland kemur að samstarfsborðinu með dýrmæta reynslu úr eldsumbrotum síðustu missera. Lærdómur almannavarna af endurteknum goshrinum á Reykjanesskaga verður nýttur til að mæta hugsanlegum skemmdarverkum á innviðum og truflunum á samskiptakerfum. Stjórnvöld líta svo á að öflugur borgaralegur viðbúnaður sé hagkvæmasta og skilvirkasta vörnin gegn nútíma blendinghernaði á gráu svæði.

Einangrun Moskvu á Norðurlöndum

Pólitísk einangrun stjórnvalda í Moskvu helst algjör innan ramma ráðsins. Staðfest hefur verið að tímabundin útilokun Rússlands úr Eystrasaltsráðinu muni standa óbreytt um ófyrirsjáanlega framtíð, og engin áform eru um að endurvekja diplómatísk tengsl á formennskuárinu 2026–2027.

Þess í stað mun Ísland einbeita sér að því að styrkja lýðræðislegar stofnanir Eystrasaltsríkjanna, sérstaklega í baráttunni gegn markvissum upplýsingaóreiðuherferðum. Skýr lína hefur verið dregin.

Jón Haraldsson

Articles

Norðurslóðavaktin: Ísland tekur við formennsku í Eystrasaltsráðinu